![Fot. PAP/ EPA/OLEG PETRASYUK](/sites/default/files/styles/main_image/public/202307/pap_20230406_2CS.jpg?h=a7c2f19b&itok=IeX4pPXu)
22:02 Były więzień Kremla, ukraiński pisarz i reżyser Ołeh Sencow, który został niedawno ranny na wojnie, poinformował w piątek, że w sobotę wraca na front - pisze agencja Ukrinform.
"Przyjechałem tu z frontu i jutro wracam, bo teraz moje miejsce jest tam, obok moich pobratymców, tych, którzy z bronią w ręku obecnie bronią naszej wolności" - powiedział Sencow podczas odbierania francuskiego orderu Legii Honorowej w Kijowie.
21:53 Ukraiński sąd zdecydował w piątek o przeniesieniu przełożonego Ławry Peczerskiej, metropolity Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego Pawła, z aresztu domowego do aresztu w związku z podejrzeniem o wzniecanie nienawiści na tle religijnym i usprawiedliwianie rosyjskiej agresji.
Sąd podjął decyzję o zmianie środka zapobiegawczego na areszt do 14 sierpnia. Duchowny może też wyjść na wolność po wpłaceniu kaucji w wysokości ponad 33 mln hrywien (ponad 3,5 mln złotych).
Na początku kwietnia sąd w Kijowie nałożył na Pawła dwa miesiące całodobowego aresztu domowego w związku z podejrzeniem o wzniecanie nienawiści na tle religijnym oraz usprawiedliwianie rosyjskiej agresji. Na duchownego nałożono też zakaz komunikowania się z wiernymi.
20:07 Podczas szczytu NATO w Wilnie kraje Sojuszu znowu obiecały Ukrainie broń, ale ich rezerwy są na wyczerpaniu, a baza przemysłowa zbyt uszczuplona, by szybko je uzupełnić. Szczególnie trudna sytuacja jest w Europie - napisała w piątek agencja Bloomberga.
Nawet Stany Zjednoczone mają poważne trudności z tym, by nadążyć z dostawami broni na Ukrainę i zmuszone są pożyczać lub kupować konwencjonalną amunicję artyleryjską w Korei Południowej, by wywiązywać się z obietnic wobec Kijowa.
Krytykowana szeroko decyzja Waszyngtonu o przekazaniu Ukrainie amunicji kasetowej wynika z tego, że USA niewiele już mogłyby tam wysłać w trybie natychmiastowym - wyjaśnia agencja.
Kondycja przemysłu zbrojeniowego w krajach europejskich jest jednak znacznie gorsza niż w USA, a według najnowszej oceny Międzynarodowego Instytutu Studiów Strategicznych (IISS) ich uzbrojenie nie nadaje się w dużym stopniu do użytku, zaś rezerwy amunicji są na wyczerpaniu.
19:51 Jeśli nasi partnerzy boją się używania ich broni do ataków w Rosji, będziemy używać własnej - powiedział naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy gen. Walerij Załużny w wywiadzie dla "Washington Post". Wyraził też frustrację głosami z Zachodu, że Ukraina nie potrzebuje F-16.
"Aby uratować mój naród, dlaczego miałbym prosić kogoś o pozwolenie co do tego, co robić na terytorium wroga? Z jakiegoś powodu muszę myśleć, że nic mi tam nie wolno. Dlaczego? Bo Putin użyje broni jądrowej? Dzieciaków, które giną, to nie obchodzi" - powiedział Załużny cytowany przez gazetę. Jak zadeklarował, do Ukrainy należy decyzja, "w jaki sposób zabijać wroga".
"To możliwe i konieczne, by zabijać na jego terytorium podczas wojny. Jeśli nasi partnerzy boją się używania ich broni, będziemy zabijać własną. Ale tylko tak dużo, jak to konieczne" - zaznaczył dowódca.
Zadeklarował również, że mimo zachodnich obaw o reakcję Putina nie zrezygnuje też z prób odzyskania Krymu.
"Jak tylko będę miał ku temu środki, zrobię coś. Mam to gdzieś - nikt mnie nie powstrzyma" - oznajmił.
19:46 Rosja nie zgodzi się na udział w międzynarodowych zawodach, jeśli jej sportowcy będą musieli publicznie potępić to, co określane jest jako „specjalna operacja wojskowa” na Ukrainie - ogłosił wicepremier tego kraju Dmitrij Czernyszenko.
19:24 Rosyjskie siły na południu i wschodzie Ukrainy robią wszystko, żeby zatrzymać naszych wojskowych - powiedział w piątek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.
Szef państwa podkreślił na opublikowanym w mediach społecznościowych nagraniu, że "każdy tysiąc metrów naprzód, każdy sukces każdej bojowej brygady zasługuje na wdzięczność".
19:04 Po przeprowadzeniu kolejnej rotacji na Białorusi praktycznie nie ma rosyjskich żołnierzy - informuje w piątek ukraińska straż graniczna. Prezydent Wołodymyr Zełenski po naradzie najwyższego dowództwa oświadczył, że obecnie nie ma ryzyka ataku na jego kraj z Białorusi.
"Sytuacja jest pod kontrolą. Nie widzimy, by po drugiej stronie granicy wróg miał ugrupowanie, które mogłoby przeprowadzić wtargnięcie na terytorium Ukrainy" - powiedział rzecznik ukraińskiej straży granicznej Andrij Demczenko, cytowany przez Radio Swoboda.
Jak dodał, Rosja wykorzystuje Białoruś jako poligon do szkolenia swoich sił. "W ostatnim czasie liczba rosyjskich wojskowych malała. Jeszcze niedawno odnotowywaliśmy ok. 2000 wojskowych, ale w chwili obecnej odbyła się kolejna rotacja i praktycznie wszyscy rosyjscy wojskowi zostali wyprowadzeni z Białorusi" - przekazał rzecznik.
Jednak, jak wskazał, nie można wykluczyć, że wkrótce w ramach kolejnej rotacji na Białoruś trafią kolejni rosyjscy wojskowi.
18:49 Gdyby Stany Zjednoczone chciały pokoju, to zawieszenie broni na Ukrainie i rozmowy pokojowy nastąpiłyby natychmiast - powiedział w piątek premier Węgier Viktor Orban w wywiadzie dla publicznego radia.
18:32 W piątek o wniosku Republiki Południowej Afryki dotyczącym Putina poinformował dziennik "Mail & Guardian" wiceprezydent tego kraju Paul Mashatile. Podano jednocześnie, że Kreml odrzucił wniosek władz południowoafrykańskich, by Władimir Putin nie brał udziału w szczycie krajów BRICS w Johannesburgu.
Rząd RPA chciał uniknąć wizyty prezydenta Rosji, by uchylić się od obowiązku zatrzymania go zgodnie z nakazem Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK). "Nie możemy zaprosić kogoś i aresztować go (...) bylibyśmy szczęśliwi, gdyby (Putin) nie przyjechał" - wyjaśnił Mashatile.
Kreml odrzucił jednak propozycję południowoafrykańskich władz, by na czele rosyjskiej delegacji na szczyt, który odbędzie się w dniach 22-24 sierpnia, stanął szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow.
18:05 Rosja wysyła do walk żołnierzy nafaszerowanych narkotykami - pisze portal Business Insider, powołując się na raport londyńskiego think tanku Royal United Services Institute (RUSI).
Eksperci, powołując się na źródło w ukraińskiej armii, napisali w raporcie, że spotykani przez ukraińskich żołnierzy rosyjscy wojskowi często wydają się być "pod wpływem amfetaminy albo innych substancji narkotycznych".
Jak dodano, wysyłana do walk pod wpływem narkotyków jest rosyjska "piechota jednorazowego użytku", składająca się z poborowych z tzw. Donieckiej Republiki Ludowej i Ługańskiej Republiki Ludowej, więźniów zrekrutowanych przez najemniczą Grupę Wagnera oraz zmobilizowanych rekrutów.
17:18 Najszybszym sposobem na zakończenie wojny jest pozbawienie Putina złudzeń, że może przeczekać Ukrainę i kraje, które ją wspierają - powiedział w piątek szef dyplomacji USA Antony Blinken podczas konferencji prasowej po szczycie ASEAN w Dżakarcie. Dodał jednak, że zachowanie jego rosyjskiego odpowiednika w Indonezji pokazuje, że na razie Rosja nie zmienia swojego kursu.
Blinken wskazał na podjętą na szczycie NATO deklarację długoterminowych zobowiązań na rzecz bezpieczeństwa i gospodarki Ukrainy jako "najlepszy sposób na pozbawienie Władimira Putina pomysłów, że może w jakiś sposób przeczekać Ukrainę i przeczekać tuziny krajów wspierających Ukrainę".
"I to jest prawdopodobnie najszybszy sposób na zakończenie tej wojny, bo tak długo, jak Putin uważa, że może po prostu kontynuować to w nieskończoność - mimo niezwykłych szkód, które wyrządza własnemu krajowi (...) - prawdopodobnie będzie to kontynuował" - powiedział Blinken.
16:47 Rząd Łotwy zdecydował od marca o przekazaniu Ukrainie ponad 150 samochodów skonfiskowanych kierowcom prowadzącym pod wpływem alkoholu - informuje w piątek portal LSM.
W czwartek łotewskie władze zdecydowały o przekazaniu Ukrainie kolejnych 11 skonfiskowanych pojazdów. Trafią one m.in. do Chersonia, ukraińskiego resortu obrony i straży granicznej. Łączna szacunkowa cena rynkowa 11 pojazdów, które otrzyma Ukraina, to 40 tys. euro.
Dotychczas, od marca, rząd zdecydował o przekazaniu Ukrainie łącznie 151 skonfiskowanych pojazdów.
14:01 Korea Południowa zamierza przeznaczyć na odbudowę Ukrainy pomoc finansową o wartości 52 mld dolarów - powiadomił południowokoreański dziennik "Korean Herald". W Polsce z trzydniową wizytą przebywa obecnie prezydent Korei Południowej Yoon Suk Yeol. W czwartek podpisano m.in. polsko-południowokoreańską umowę w sprawie współpracy na rzecz odbudowy Ukrainy.
Kancelaria prezydenta Republiki Korei Yoona Suk Yeola oszacowała, że całkowita wartość projektów na rzecz odbudowy Ukrainy, które będą realizowane w ramach partnerstwa sektorów publicznego i prywatnego, wyniesie około 52 mld dolarów - poinformował w piątek Choi Sang-mog, główny doradca ekonomiczny głowy państwa.
12:57 W Rosji zwolniono już 15 oficerów powiązanych z Grupą Wagnera; najemnicy oddali ministerstwu obrony swoją broń ciężką - oznajmił podczas piątkowej konferencji prasowej dowódca centrum wywiadowczego sił obronnych Estonii płk Margo Grosberg.
"Los generała Siergieja Surowikina pozostaje niejasny już trzeci tydzień. Surowikin najprawdopodobniej został zatrzymany. Zwolniono też bliskich Jewgienijowi Prigożynowi (właścicielowi Grupy Wagnera - PAP) dwóch innych generałów i byłego wiceministra obrony Rosji generała Michaiła Mizincewa" - ogłosił Grosberg.
"Putin ma już najpewniej listę osób i plan dotyczący tego, co zrobić z ludźmi, którym nie może ufać" - dodał.
12:28 Ciała 62 ukraińskich żołnierzy, którzy polegli w wojnie z Rosją, zostały przekazane w piątek władzom w Kijowie przez rosyjską armię - poinformowało na Telegramie ukraińskie ministerstwo reintegracji.
Zwłoki obrońców Ukrainy zostały odesłane z okupowanych przez Rosjan terytoriów kraju - przekazało ukraińskie ministerstwo reintegracji.
10:46 Historyczna i ze wszech miar symboliczna – tak wizytę Joe Bidena w Helsinkach komentują główne fińskie dzienniki. Kategoryczny przekaz przywódcy USA to po prostu „środkowy palec” pokazany gospodarzowi Kremla, który czasem odwiedza też sąsiedni Petersburg – pisze w piątek „Iltalehti”.
Dziennik wskazuje, że choć w przeszłości prezydenci USA często odwiedzali Finlandię, to wizyta Bidena, po raz pierwszy była taką, która nie odnosiła się do budowania dialogu z Rosją. Do tej pory to przez dziesięciolecia Finowie byli mediatorem między USA a ZSRR/Rosją. „Finlandia zwyczajnie nakrywała do stołu” (ostatnio w 2018 r. przy okazji szczytu Trump-Putin, a wcześniej w okresie zimnej wojny i w latach 90.) – obrazuje „IL”
09:57 Siły ukraińskie zestrzeliły sześć dronów Shahed wystrzelonych przez Rosjan w nocy w stronę obwodu dniepropietrowskiego, jednak nie udało się wyeliminować wszystkich; pociski trafiły w cele w Krzywym Rogu, rodzinnym mieście prezydenta Wołodymyra Zełenskiego - poinformował w piątek szef administracji regionu dniepropietrowskiego Serhij Łysak.
W Krzywym Rogu "ranny został 56-letni mężczyzna, który będzie leczony w domu", jak przekazał Łysak we wpisie na Telegramie.
Uszkodzone zostało przedsiębiorstwo użyteczności publicznej - jeden z budynków na jego terenie został zniszczony, trzy kolejne uszkodzone. Ucierpiała także firma transportowa i dwa dwupiętrowe budynki mieszkalne.
09:47 Brak udziału okrętów o napędzie atomowym rosyjskiej Floty Północnej w dorocznym przeglądzie floty z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Petersburgu może być związany z obawami o bezpieczeństwo, będącymi efektem niedawnego buntu Grupy Wagnera - oceniło w piątek brytyjskie ministerstwo obrony.
Jak przekazano w codziennej aktualizacji wywiadowczej, w środę rosyjskie media państwowe poinformowały, że okręty podwodne o napędzie atomowym rosyjskiej Floty Północnej nie wezmą udziału w głównym przeglądzie floty z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Petersburgu zaplanowanym na 30 lipca. Dodano, że od kiedy obecny format Dnia Marynarki Wojennej został ustanowiony w 2017 roku, byłby to pierwszy rok, w którym nie uczestniczyłyby w nim okręty podwodne z napędem atomowym.
09:05 W ciągu ostatnich dziesięciu dni czerwca stworzyliśmy 30 przeciwczołgowych pól minowych i zapór, wykorzystując ponad 5,8 tys. min. Wzdłuż granicy zbudowano około 5 tys. metrów transzei i 6,5 tys. metrów rowów przeciwczołgowych - poinformował dowódca Połączonych Sił Zbrojnych Ukrainy gen. Serhij Najew.
"Zbudowaliśmy też 80 zamaskowanych okopów, schronów i stanowisk strzeleckich, w tym dla ciężkiej artylerii" - przekazał Najew.
08:20 Chcę, aby Ukraina otrzymała wszelką broń, jakiej ten kraj potrzebuje, aby wygrać w wojnie z Rosją - oświadczył kandydat na prezydenta USA, były gubernator stanu New Jersey, Chris Christie, w wywiadzie dla telewizji NewsNation.
Zapytany, czy rozszerzyłby zaangażowanie USA w pomoc Ukrainie, gdyby wygrał w wyborach prezydenckich w 2024 r. Christie stwierdził, że "zwiększyłby je, ponieważ obecnie administracja (Joe) Bidena robi tylko tyle, że daje im (Ukraińcom) tyle broni, aby nie przegrali".
07:51 Były dowódca rosyjskiej 58. Armii generał Iwan Popow stwierdził w nagraniu dźwiękowym, które wyciekło do mediów, że minister obrony Rosji Siergiej Szojgu usunął go ze stanowiska za wyrażanie skarg dotyczących problemów rosyjskiego wojska w Ukrainie - pisze w najnowszym raporcie Instytut Badań nad Wojną (ISW). Takie zdarzenia obrazują kruchość rosyjskiej armii i dowództwa - ocenia ośrodek analityczny.
Nagranie głosowe wyciekło do serwisu Telegram z konta generała Andrieja Gurulewa. Popow uznał w nim, że Szojgu zwolnił go, ponieważ jego szczerość we wskazywaniu różnych problemów w rosyjskim wojsku zagrażała rosyjskiemu dowództwu. Popow uznał, że postanowił "nazywać rzeczy po imieniu". Rosyjskie źródła twierdziły wcześniej, że szef sztabu rosyjskiej armii gen. Walerij Gierasimow zwolnił Popowa za wyrażanie zaniepokojenia z powodu rotacji wojsk w Obwodzie Zaporoskim we wschodniej Ukrainie w obliczu ukraińskiej kontrofensywy.
06:41 Szczyt NATO w Wilnie, gdzie Ukraina nie dostała jasnego sygnału co do perspektywy członkostwa przyniósł rozczarowanie, jednak Kijów nie ustanie w wysiłkach na rzecz wejścia do Sojuszu – ocenił w rozmowie z PAP Wołodymyr Horbacz, analityk w kijowskim Instytucie Współpracy Euroatlantyckiej.
„Ukraina nie otrzymała tego, co chciała i o co prosiła Sojusz. Nie dostała perspektywy członkostwa. Dlatego też większość Ukraińców jest rozczarowana” – powiedział.
„Ukraińska próba wejścia do NATO z naskoku była nieudana. Teraz kierownictwo polityczne Ukrainy będzie musiało przygotować się do długiego marszu. NATO jednak nie pozbędzie się Ukrainy. To będzie długa procedura dla obu stron” – podkreślił.
(PAP)